Duitsland · Italië · San Marino · Zwitserland
22 dagen binnendoor naar Toscane en terug, via het Zwarte Woud, Zuid-Tirol, San Marino en de Gotthardpas. Niet alleen de bestemming, maar ook de weg ernaartoe.
Het verhaal
Op 28 augustus vertrokken we vanuit Winterswijk. Druk op de weg, dus de eerste nacht werd een camping bij Lohmar: niet om speciaal voor om te rijden, maar camper op de plek, stoeltjes buiten en het eerste biertje van de vakantie. Vakantie!
Via de watervallen van Triberg in het Zwarte Woud en een heerlijke camping in Isny im Allgäu reden we binnendoor richting Italië. Tolwegen? Daar moeten we niets van hebben. Dat leverde wel een flinke reisdag op, vol wegwerkzaamheden en files, die eindigde in Latsch in Zuid-Tirol. Helemaal niet de bedoeling – en achteraf een schot in de roos.
Daarna door naar San Marino, dat ons echt verraste, en over smalle Italiaanse weggetjes naar Siena. Met een camper van bijna 7 meter soms spannend, maar juist daar vind je de mooiste plekken: camper aan de kant, twee bekers koffie en uitzicht over de Toscaanse heuvels.
De terugweg ging via een rustige paardencamping in Ticino, over de Gotthardpas in plaats van door de tunnel, naar Staufen im Breisgau – met de trein op dagtrip naar Basel en Freiburg – en via Bonn en de Drachenfels weer naar huis.
Hoogtepunten
Waar we stonden
ⓘ Prijzen zijn een indicatie voor 2 personen per nacht (prijspeil 2026) en kunnen veranderen. Check altijd de actuele prijs bij de camping of op Campercontact.
Ons oordeel: Gezellige, groene camping met supervriendelijke mensen, een prachtige zwemvijver en een fijn restaurant. Eentje om te onthouden.
Rustige bosscamping aan een natuurlijk zwemmeertje, op 20–25 minuten lopen van het mooie oude centrum. Ruime, verharde plekken en honden zijn erg welkom. Veel lof voor de vriendelijke eigenaren, het restaurant en de wandel- en fietsroutes. Wel aan de prijzige kant, het sanitair is wat gedateerd en er is nauwelijks mobiel bereik. De receptie is kort open; in- en uitchecken gaat via een terminal.
Ons oordeel: Niet de goedkoopste, wel elke euro waard. Zwembad, restaurant, centrum op 5 minuten lopen en een gastenkaart voor gratis OV in Zuid-Tirol.
Ons oordeel: Groene camping met mooie plekken, goede voorzieningen en een fantastisch restaurant. Perfecte uitvalsbasis voor San Marino.
Dé uitvalsbasis voor San Marino: de bus naar de oude stad stopt voor de deur, kaartjes haal je bij de receptie. Terrassencamping met ruime, deels afgescheiden plekken, een mooi zwembad (badmuts verplicht) en een restaurant dat bijna iedereen aanraadt. Het sanitair is schoon maar wat gedateerd en krap als het druk is. De toegangsweg is steil en smal: volg de borden of de route van de camping, niet de navigatie. Grotere plekken kosten € 5 extra; met ACSI is het voor- en naseizoen flink goedkoper.
Ons oordeel: Groen, veel schaduw en een heerlijk zwembad – niet onbelangrijk bij 32 graden. Goede basis om Siena te ontdekken.
Dé camping om Siena te bezoeken: de bus (lijn 3 of 8) stopt op 150 meter, kaartjes koop je bij de receptie. Lopen kan ook in zo’n 35 minuten, fietsen gaat prima maar terug is het klimmen. Terrassencamping met veel schaduw, een mooi zwembad (badmuts verplicht) en een restaurant met pizza uit de houtoven dat vaak geprezen wordt. Het terrein is steil met smalle bochten en sommige plekken zijn scheef: neem blokken mee. De ruimste plekken liggen onderin (zone 12 en 13). Het sanitair is schoon maar wat gedateerd, en wifi en mobiel bereik zijn matig. Kortingskaarten worden niet geaccepteerd, en voor 1–2 nachten kun je niet reserveren: kom op tijd.
Ons oordeel: Kleine, eenvoudige paardencamping. Geen luxe, wel schoon, rustig en een supergastvrije eigenaar. Ideaal om even niets te doen.
Kleinschalig kamperen (max. 10 plekken, campers tot 7 meter) op een grasveld bij een biologische paardenboerderij, met uitzicht op de paarden, de bergen en een waterval. De rivier ligt op loopafstand om in te zwemmen. Eigenaar Marco wordt in bijna elke review geroemd om zijn vriendelijkheid en tips. Het sanitair is eenvoudig en wat verouderd, en bij de afwasplek is er niet altijd warm water. Wie luxe zoekt, vindt de prijs aan de hoge kant; wie rust en natuur zoekt, zit hier goed. Gebruik de GPS-coördinaten om er te komen; ontbijt is te boeken.
Ons oordeel: Lopend of fietsend naar het gezellige centrum. Met de gastenkaart gratis met de trein naar Basel en Freiburg.
Gemoedelijke familiecamping aan een beekje, op 10–15 minuten lopen langs het water naar het mooie oude centrum van Staufen. Grote pluspunten: de KONUS-kaart voor gratis bus en trein in het Zwarte Woud, gratis toegang tot het openluchtzwembad aan de overkant, een broodjesservice en vriendelijke beheerders. Het nieuwe sanitairgebouw is modern en ruim; de andere gebouwen zijn gedateerd maar schoon. Plekken zijn niet allemaal even ruim, er staan ook vaste kampeerders en de lokale trein rijdt langs (elektrisch, weinig last). ACSI wordt geaccepteerd; let op: inchecken kan niet tussen 12.30 en 15.00 uur.
Ons oordeel: Nette, groene camping met ruime plekken, schoon sanitair en een gezellige biertuin. Op de fiets naar Königswinter.
Kleine, ontspannen camping direct aan de Rijn, met uitzicht op de Drachenfels. Er zijn geen afgebakende plekken: je zoekt zelf een plek in de zon of onder de bomen. Hét pluspunt is de gezellige Biergarten met pizza en Flammkuchen. Het sanitair is onlangs vernieuwd en schoon, al zijn de douches klein. Over het fietspad langs de Rijn ben je in zo’n 40 minuten in Bonn; met het pontje steek je over naar Königswinter. Houd rekening met een lange stroomkabel, weinig watertappunten en wat geluid van treinen en schepen. Neem contant geld mee: afrekenen bij aankomst.
Zelf deze reis maken?